Dostępność strony od podstaw: kto jeszcze odwiedza Twoją stronę

Gdy pada słowo „dostępność”, większość z nas myśli o dwóch rzeczach: o osobach niewidomych i o przepisach. Oba skojarzenia są trafne, ale za wąskie. W listopadzie piszemy na blogu o dostępności, za każdym razem z innej strony. Dziś zaczynamy od podstaw.

Czym właściwie jest dostępność

Strona jest dostępna, kiedy da się z niej skorzystać bez względu na to, jak ktoś widzi, słyszy, porusza się czy rozumie tekst, i bez względu na to, czym się posługuje: myszą, klawiaturą, telefonem albo czytnikiem ekranu.

Nie chodzi o osobną wersję strony „dla niepełnosprawnych”. Chodzi o tę samą stronę, zbudowaną tak, żeby nikt nie zatrzymał się w drzwiach.

Kto tego potrzebuje? Więcej osób, niż myślisz

• Osoby z niepełnosprawnością. Według spisu powszechnego z 2021 roku to ok. 5,4 mln osób, czyli 14,3% mieszkańców Polski. Mniej więcej co siódma osoba.
• Osoby z ograniczeniem na chwilę. Ręka w gipsie, zapalenie spojówek, kilka dni po zabiegu oczu.
• Wszyscy w niektórych sytuacjach. Telefon w pełnym słońcu, jedna ręka zajęta zakupami, film bez dźwięku w tramwaju.
• Starsi klienci. Słabszy wzrok, drobny tekst, ręka, która nie trafia w mały przycisk.
• Maszyny. Czytnik ekranu, wyszukiwarka i coraz częściej agent AI, który ma coś na stronie znaleźć albo zrobić. O nich więcej niżej.

Cztery pytania zamiast osiemdziesięciu punktów

Punktem odniesienia są WCAG, międzynarodowe wytyczne dostępności treści internetowych (aktualna wersja to 2.2). W Unii Europejskiej za wymagany poziom przyjmuje się AA. Lista kryteriów jest długa, ale stoją za nią cztery proste pytania:

1. Czy da się to zobaczyć albo usłyszeć? Zdjęcie ma opis, tekst jest czytelny na tle, film ma napisy.
2. Czy da się to obsłużyć? Wszystko działa z klawiatury, przyciski nie są malutkie, nic nie znika, zanim zdążysz kliknąć.
3. Czy da się to zrozumieć? Prosty język, menu tam, gdzie się go spodziewasz, komunikat o błędzie, który mówi, co poprawić.
4. Czy zadziała w różnych narzędziach? Przycisk jest w kodzie przyciskiem, a nie obrazkiem, w który da się kliknąć tylko myszą.

Sześć błędów, które wracają co roku

Organizacja WebAIM co roku sprawdza automatycznie milion najpopularniejszych stron głównych na świecie. W badaniu z lutego 2026 błędy dostępności wykryto na 95,9% z nich, średnio 56 na stronę. To pierwszy od kilku lat wynik gorszy niż rok wcześniej.

Ta sama szóstka prowadzi od pierwszego badania w 2019 roku. Dobra wiadomość jest taka, że każdy z tych błędów da się naprawić, często w panelu WordPressa i bez programisty. Jedno zastrzeżenie: automat znajduje tylko część problemów. Resztę trzeba sprawdzić samemu.

Test na pięć minut, bez instalowania czegokolwiek

1. Odłóż mysz. Przechodź po stronie klawiszem Tab. Czy widzisz, gdzie jesteś? Czy da się dojść do formularza kontaktowego i go wysłać?
2. Powiększ stronę do 200% (Ctrl i plus, na Macu Cmd i plus). Czy tekst się nie nakłada, a menu dalej działa?
3. Zajrzyj do biblioteki mediów. Czy zdjęcia mają wypełnione pole „tekst alternatywny”?
4. Wyjdź z telefonem na słońce. Czy szary tekst na jasnym tle da się przeczytać?
5. Wyślij pusty formularz. Czy komunikat mówi, co poprawić, i czy nie znika po sekundzie?

Zapisz, co nie działa. W kolejnych wpisach przejdziemy przez te punkty po kolei.

A co to ma wspólnego z AI?

Więcej, niż się wydaje. Czytnik ekranu nie „widzi” strony. Czyta jej strukturę: nagłówki, etykiety pól, opisy zdjęć, nazwy przycisków. Przeglądarka buduje z tego tzw. drzewo dostępności.

Agenci AI coraz częściej czytają tę samą warstwę. Google w narzędziu Lighthouse ocenia gotowość strony do obsługi przez agentów przede wszystkim właśnie na podstawie drzewa dostępności. Inżynierowie WebKit, silnika przeglądarki Safari, w dyskusji o nowych standardach dla agentów stwierdzili wprost, że agent AI jest w praktyce technologią wspomagającą, tak jak czytnik ekranu.

Wniosek jest prosty: strona dobrze opisana dla czytnika ekranu jest też czytelna dla maszyn. Jedna praca, dwóch odbiorców.

A przepisy?

Od 28 czerwca 2025 roku obowiązuje ustawa nazywana Polskim Aktem o Dostępności. Wdraża ona unijną dyrektywę i obejmuje m.in. sprzedaż przez internet, czyli nie tylko sklepy, ale praktycznie każdą sprzedaż produktów lub usług online. Mikroprzedsiębiorcy świadczący usługi są z niej wyłączeni.

Nie robimy z tego wpisu poradnika prawnego. Jeśli nie wiesz, czy ustawa Cię dotyczy, zapytaj prawnika. Pamiętaj jednak, że przepisy to tylko jeden z powodów. Klient z dobrym wzrokiem, który czyta Twoją stronę w słońcu, też potrzebuje kontrastu.

Co dalej w listopadzie

• Klawiatura zamiast myszy: co pokazuje klawisz Tab
• Kontrast i tekst: dlaczego jasnoszary napis kosztuje klientów
• Tekst alternatywny: jak opisywać zdjęcia i co może tu zrobić AI
• Formularze, przez które da się przejść
• Wtyczka „dostępność jednym kliknięciem”: co naprawia, a czego nie
• Ta sama strona dla czytnika ekranu i agenta AI

Jedna myśl na drogę

Dostępność nie jest dodatkiem do strony. To sprawdzenie, czy drzwi otwierają się każdemu, kto do nich podejdzie: człowiekowi i maszynie.

Źródła

• WebAIM: The WebAIM Million 2026
• Osoby z niepełnosprawnościami według NSP 2021 (gov.pl)
• W3C: Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2
• Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731)
• Shoper: Polski Akt o Dostępności a sklepy internetowe